"Tijdens het vervoer naar Schiphol werd Ricky geboeid. Ze deden een riem om zijn middel waaraan de boeien werden vastgemaakt. Op het vliegveld werden ook zijn voeten geboeid en met een riem bevestigd aan zijn handboeien."
Ricky, illegaal en ongewenst in Nederland, werd opgepakt omdat hij niet genoeg saldo had op zijn ov-chipkaart.
PTSS
Hij is zwaar getraumatiseerd door de Schipholbrand, waardoor hij leidt aan een Post Traumatisch Stress Syndroom (PTSS). De Nederlandse staat was van de PTSS overtuigd: Ricky heeft het volledige schadevergoedingsbedrag uitgekeerd gekregen wegens PTSS, veroorzaakt door de Schipholbrand en de ‘behandeling’ daarna door marechaussee en justitiepersoneel. Dit vormde echter geen belemmering voor de staat om in 2007 een poging te doen Ricky uit te zetten naar Nigeria. Hij zat toen in uitzetcentrum Zestienhoven. Destijds is het niet gelukt.
In 2010 probeerde de staat het opnieuw – en ditmaal met succes.
Alphen aan den Rijn
Ricky belandde in detentiecentrum Alphen aan den Rijn. In Alphen is er één keer per dag één uur luchten. De celdeuren gaan dicht om 16.40 u, open om 8.00 u, tussen de middag dicht van 11.30 u tot 12.40 u. Dat humane regime van 'de hele dag de deuren open', betekent dus in de praktijk: 7 ½ uur 'recreatie' per dag. Dan zit je toch nog dus 16 ½ uur 'achter de deur'!
Het opgesloten zijn verergerde zijn trauma: hij ging slecht slapen, kreeg angstaanvallen en was voortdurend bang dat er brand uit zou breken. De psycholoog in het detentiecentrum schreef zijn klachten toe aan stress door opsluiting en raadde hem aan tv te kijken. Voor het trauma, opgelopen door de Schipholbrand, was geen aandacht, noch werd er enig begrip voor opgebracht…..
Isolatiecel
….want Ricky belandde zelfs in de isolatiecel (= kale cel, geen radio/tv, zitelement voor overdag, 's nachts een matras, speciale kleding). Toen hij stond te telefoneren, ging er een alarm af en werden alle gevangenen gesommeerd terug te gaan naar hun cel. Met de Schipholbrand in zijn achterhoofd sloeg de paniek bij Ricky toe, toen een bewaker zei dat het wel eens een brandalarm kon zijn. Hij kreeg toestemming zijn telefoongesprek af te maken, maar werd daarna toegesnauwd door een andere bewaker en vervolgens door een groep bewakers hardhandig tegen de grond gewerkt, geboeid en voor vijf dagen in de isolatiecel geplaatst. Een klacht werd zowel door de directeur als de Commissie van Toezicht, zonder Ricky te spreken, afgewezen.
De Commissie van Toezicht in detentie- en uitzetcentra is sowieso een lachertje. Slechts 2% van alle ingediende klachten in die sector wordt 'gegrond' verklaard.
Kamp Zeist
Enige tijd later werd Ricky overgeplaatst naar Kamp Zeist – hij kwam terecht op een speciale afdeling, gebouw 52, voor mensen die 'extra zorg behoeven'. Als reden voor overplaatsing werd gegeven dat men in Kamp Zeist gespecialiseerd zou zijn in het detineren en behandelen van mensen met PTSS – in een bosrijke omgeving.
Ricky vertelde ons echter dat het dagprogramma in gebouw 52 zeer sober is: men mag slechts 2 x 1.45 minuten per dag de cel uit (luchten in de bosrijke omgeving incluis) - dat betekent dus 20 ½ uur per dag in eenzame opsluiting, want in gebouw 52 wordt geen cel gedeeld. Dit is de manier waarop de staat PTSS patiënten zonder papieren behandelt!
Ricky’s psycholoog in Kamp Zeist bleek bovendien dezelfde als die hij had in Alphen - degene die zijn trauma toeschreef aan stress door opsluiting en hem aanraadde tv te kijken.
Opnieuw isolatiecel
Ook in Kamp Zeist belandde Ricky in de isolatiecel: met veel geweld werd hij geboeid en mishandeld en in de isolatiecel gegooid. Nog geboeid werden hem de kleren van het lijf gerukt. Een maatregel voor zijn eigen veiligheid heet dat dan. Als reden voor deze 'maatregel' werd opgegeven dat hij over de telefoon tegen iemand zou hebben gezegd dat hij zichzelf wat zou aandoen. Of dit klopte werd hem pas na een paar dagen in de isolatiecel gevraagd.
Ricky's geestelijke stabiliteit ging door deze behandeling hard achteruit. Hij sliep vrijwel niet meer, ontwikkelde allerlei lichamelijke stressklachten en had doorlopend tranende ogen als gevolg van een chronische oogontsteking die niet behandeld werd.
Het is meer dan schandalig hoe Justitie met deze man om is gegaan: aan de ene kant erkenden ze dat hij zorg nodig had, aan de andere kant gooiden we hem wel in isolatiecellen.
Deportatie
De overheid kreeg uiteindelijk haar zin: Ricky kon worden uitgezet. Geen verblijfsvergunning, geen medische behandeling – zelfs geen oprotpremie. Integendeel: er werd gekozen voor de goedkoopste en meest vernederende manier van uitzetten: niet per lijnvlucht, maar per charter, die diverse Europese luchthavens afgaat om 'deportees' op te halen en die als menselijk vee terug te vliegen naar hun land van herkomst.
Ricky, één van de zwaar getraumatiseerde overlevenden van de brand in uitzetcentrum Schiphol in 2005 waarbij 11 ongedocumenteerde migranten overleden, heeft nog steeds last van opgezwollen enkels van de behandeling die hij heeft gekregen bij zijn enkeltje Schiphol - Lagos (Nigeria), op 10 maart j.l. De reis was georganiseerd door Frankrijk en werd gecoördineerd door ‘reisbureau Frontex’.
Een dag voor zijn deportatie werd Ricky in isolatie gezet in Kamp Zeist, het detentiecentrum waar hij op dat moment verbleef. Tijdens het vervoer naar Schiphol werd Ricky geboeid. Ze deden een riem om zijn middel waaraan de boeien werden vastgemaakt. Op het vliegveld werden ook zijn voeten geboeid en met een riem bevestigd aan zijn handboeien. Samen met 3 marechaussees en 1 dokter ging het in een klein privévliegtuig (plaats voor 10 personen) van Eastern Airways naar Parijs. Parijs was het verzamelpunt: boarding voor Lagos, via Spanje.
In een heel oud vliegtuig van EgyptAir werden ingeladen:
Uit Noorwegen: 8 Nigerianen
Uit Denemarken: 5 Nigerianen
Uit Frankrijk: 8 tot 10 Nigerianen
Uit Nederland: Ricky
In Spanje: 20 Nigerianen
...waarvan 10 tot 15 vrouwen en 2 of 3 kinderen van 8 of 9 jaar oud.
Alle landen leverden per gevangene 3 eigen ‘escorts’; Nederland en Frankrijk leverden het medisch personeel.
Er ontstond vertraging in Madrid, omdat een aantal van de 20 daar in te laden ‘deportees’ zich verzetten bij het naar binnen gaan van het vliegtuig.
Alle ‘passagiers’ waren geboeid als Ricky. Pas kort voor de landing in Lagos werden hun boeien losgemaakt. In het vliegtuig kregen ze geen warm eten, alleen brood met kaas, maar niet genoeg. Er was geen televisie of radio tijdens de vlucht.
Ricky’s reis duurde bijna 24 uur.
Iedereen werd ‘vrijgelaten’ in het vrachtgedeelte van de luchthaven in Lagos. Ricky werd voorzien van 50 euro, voor vervoer en eerste levensbehoeften - sommige gedeporteerden kregen helemaal geen geld.
Ricky is gedumpt zonder enige medische (na)zorg: hij heeft geen medicijnen meegekregen en zelfs een medisch paspoort, beloofd door de Dienst Terugkeer en Vertrek aan de advocaat, was kennelijk teveel gevraagd.
Een maand na de deportatie heeft Ricky nog steeds last van opgezwollen enkels als gevolg van de boeien en de ruwe behandeling. Hij heeft geen geld voor medische behandeling.
Dit is nu exact de vernederende behandeling, die volgens art 3 EVRM is verboden.
Welke advocaat wil zijn nek uitsteken om Frontex (en Nederland) aan te klagen bij het Europes Hof?
NAWOORD: Tot nog toe heeft niemand gereageerd: noch een advocaat, noch de pers.
Binnenkort volgt een update over Ricky’s huidige situatie in Nigeria.
Gepubliceerd op deze website op 6 april 2010
Geschreven door Janneke van Beek, feb/maart 2010
